Bietjes op je tietjes

"Ja, worstjes op mijn borstjes, bietjes op mijn tietjes en op mijn hoofd een haantje uit de grill." Ik ben er pas vanmorgen achter gekomen dat het eigenlijk bietjes op mijn knietjes was, maar goed. het was mijn eerste kennismaking met bietjes. De tweede keer was op mijn bord en wat vonden wij dat vies! De derde keer was met sinterklaas toen we van een vervelende oom een hapje bietjes uit een HAK potje moesten lepelen om onze cadeautjes te krijgen. Ik heb daarna met veel plezier gespeeld met de lego maar voor de rest van mij leven wist ik: Geen bietjes meer voor mij!

Bloody mess
Die rooie groente heeft me daarna nog een aantal keren proberen te verleiden, maar zonder succes. De aardappel-huzarensalade van mijn tante, de combinatie van haring met bietjes in een Scandinavisch restaurant: het zal allemaal best lekker zijn geweest, maar ik bleef het een bloedigere bende vinden. Zijn bijnaam, krootjes, helpt natuurlijk ook niet. Dat klinkt toch een beetje alsof je je tanden in een bak kroos zet, inclusief de weeïge lucht die vaak van een slootje komt. Sloot, kroos, kroot: niet goed.

Op de markt
Ja en daar liep ik dus afgelopen weekend over een markt met vijf groenteboeren. Ik was in een bui dat ik wel weer eens wat nieuws wilde proberen en nadat ik bij de eerste twee kraampjes nog veilig voor artisjokharten en wilde spinazie ging, ben ik bij de derde post toch voor de bijl gegaan. "Doet u mij maar één biet, meneer de groenteboer..."  Groenteboer: "Ze gaan per bosje, meneer de twijfelbibs." Oei!

In de keuken, met een stapel kookboeken
Eenmaal thuis was het snuffelen geblazen in mijn kookboekencollectie. Want, ja, hoe maak je die krengen eigenlijk klaar? En ik wilde niet veilig voor bietensoep gaan, waarbij bereiding en tijd niet zo'n rol spelen. Bovendien hoort bietensoep zo'n beetje terecht in de categorie pompoensoep, en daar is pimindekeuken aantoonbaar niet zo gek op. Gelukkig vond ik een mooi receptje in de River Cafe Cookbook Green: met tijm en een gulzige scheut olijfolie in de oven bakken en dat dan serveren met wat geraspte mierikswortel. Klonk maakbaar en afgezien van de biet ook erg smaakvol. Maar ja, ik had geen mierikswortel... Wel nog een bol mozzarella, een stukje parmezaan en een tomaat. En rucola en tijm groeien doorlopend in mijn tuintje. Het werd dus wel even iets anders, maar zo op het eerste gezicht leek het me wel een strak plan. Het deed ook wel een beetje Italiaans aan: Insalata di Barbabietola. Klinkt ook veel beter dan krootjes, toch?

En het resultaat...
Nadat de barbabietola met flinke plas olio d'oliva, een paar takjes timo en wat sale een uur in de forno had gezeten, en ik dus lekker een wijntje had gedronken, was het daarna kinderspel. Bedje van rucola, mozzarella in stukken scheuren, wat tomaat erbij, oja die bietjes erbij, paar druppels citroensap en, vooruit, nog wat olijfolie, voor de gezelligheid nog wat losse tijm en parmezaan eroverheen. Nog even de pepermolen een zwieper en genieten maar!

Eerlijk? Het was heerlijk! Vooral de mozzarella met tijm en parmezaan was zalig. Tomaat en rucola vind ik altijd lekker en ik heb een goeie olijfolie. En dat in combinatie met citroensap, zeezout en peper geeft alles een geweldige oppepper! Maar die bietjes dan? Nou, die waren wel oké... Ik ben natuurlijk inmiddels een volwassen vent en eet netjes mijn bordje leeg. Maar om nou te zeggen dat ik ze lekker vond? Nee, doe mij maar tietjes.


Links:

• Ria Valks "De liefde van de man gaat door de maag (1975)" op YouTube

• Songtekst van dit prachtige lied

Römertopf, löllig maar wel smöllen

Bij voorbaat sorry. Of sörry. Maar elk woord waarin een o met puntjes staat, roept niet meteen culinaire beelden bij me op. O-umlaut klinkt als Oostblok, als een Duitse verdediger met stoppelbaard, als smöörig. Uitzondering op deze regel vormt de römertopf. Deze terra cotta kleurige ovenschaal staat voor mij gelijk aan geweldig sappig vlees. Aan lekker langzaam eten koken. Maar vooral: de heerlijke geur in huis van kip zoals mijn moeder die vroeger maakte. Met verse tijm, knoflook en altijd die heerlijke jus!

Hoe werkt het?
Het is niet voor niets dat kippie-tok zo heerlijk sappig blijft. Lang, lang geleden toen er nog geen culinaire stoomovens waren, maar wel spelen en brood, wilden de keizers uit Rome dat brood ook wel eens eten met een stukkie wit vlees dat níet zo droog was als hun stoffige slippers. Eén van hun slaven bedacht een list: als we daar nu eens een poreuze, aardewerken schaal voor gebruiken... Dan leggen we die eerst in water zodat de schaal het water opzuigt. Dan zo'n kippenbeest er in (hij liever dan ik, dacht de slavin) en dat dan in zijn geheel in de oven. Door de hitte verdampt dan het water uit de schaal waardoor de kip een soort Turks stoombad ondergaat. Op het eind halen we nog even de grill er overheen (hij liever dan ik, dacht de slavin) voor een lekker krokant korstje en: ecco il pollo con molto gusto!

Mooi?

De römertopf  classic, al vanaf 30 euro

Is deze Schaal (topf) uit Rome (römer) mooi? Dat is natuurlijk een gewetensvraag, maar truttig is de schaal zeker wel. Wie ooit bedacht heeft dat er van die koddige lijntjes in het aardewerk getrokken moesten worden... En dat is dan de "moderne" uitvoering. Wie pech heeft (en dat is bij de aanschaf van zo'n schaal al erg Schnell) heeft dus een Classic exemplaar waarin allemaal kippen, stronken prei, uien, vissen en andere Gotische afbeeldingen zijn geboetseerd. Tja, een pronkstuk is het voor mij niet en ik zie dus wel een gat in de markt voor een wat hipper design. Maar je kunt er wel erg lekkere gerechten mee koken en daar gaat het uiteindelijk toch om!

Kookboekje erbij

Naast die prachtige schaal ben ik ook in het bezit gekomen van een kookboek voor de römertopf: "Römertopf", met als subtitel: "Gezond en zuinig koken". Dat zie je niet zo maar onder een kookboek staan, he: zuinig!? Het ruim 100 pagina's tellende boekje van uitgever Rebo Culinair, onder redactie van Ria van Eijndhoven, komt uit 1988 maar doet veel nostalgischer aan. Naast groente, kip, vlees en visgerechten, helpt dit boekje je ook met recepten voor de supermoderne combi-magnetron! Voor de rest is het genieten van vergeelde foto's (Photoshop bestond nog niet) waarop kippen nog van die papieren koksmutsen op hun poten krijgen en waar de bossen peterselie letterlijk in den bips zijn gestoken. Geweldig! Maar daarom is het volgende recept wel gebaseerd op de braadkip van pagina 60, maar wel even iets aangepast aan 2012:

Kip met worteltjes, tijm en knoflook uit de Römertopf
Ingrediënten:
1 kip van circa een kg.
3 teentjes knoflook
10 takjes tijm
150 gram worteltjes
2 laurierblaadjes
paar plakjes spek
2 plakjes citroenboter of gewoonweg een klont roomboter
olijfolie

Bereiden:

Vooraf: römertopf is in bad geweest

Zet de oven nog niet aan! Anders breekt je prachtige römertopf. Vul de römertopf (schaal en deksel) met koud water en laat 10 minuten staan. Haal de kip uit de koelkast en dep droog met keukenpapier. Pel de knoflookteentjes, snijd in plakjes en verdeel deze over de kip: tussen de dijen, onder het vel, in het karkas, achter de vleugels: als je een plekje ziet mag je het vullen! Doe hetzelfde met de tijm. Bestrooi met peper en zout. Leg er wat van de spekreepjes op en om heen.

Achteraf: mooi krokant en juicy as hell

Spoel het water weg, plaats de kip in de schaal en leg de worteltjes en de laurierbladen er naast en om heen. Doe de deksel op de schaal en plaats de römertopf dan in de oven en zet deze op 50 graden. Verhoog na 10 minuten de temperatuur naar 100 en na nog eens 10 minuten naar 200 graden. Haal na zo'n 60 minuten de deksel van de schaal, doe de boter en eventueel nog wat extra peper en zout bovenop de kip en geef de kip nog 15 minuten in de oven voor dat heerlijke korstje!

Laat de kip, zoals elk groot stuk vlees, even 10 minuten bijkomen op de snijplank (afgedekt met aluminiumfolie) voordat je het mes er in zet. Dat geeft je de tijd om brood te snijden, salade te maken en wijn in te schenken. Dat wordt smöllen!!!

Links:

• Voor wie er eentje wil kopen, pannenland.nl heeft er nog al wat
• En Ria weet raad: haar kookboek voor de Römertopf: makkelijk en zuining.